W Nowem i Grucznie odbywały się procesy czarownic

logo

17:00, 03.12.2019 | Emilia Drachal

Co wspólnego mogą mieć procesy czarownic, Himmler, nasze okolice i Bożena Ronowska? 

Dowiedzieli się tego uczestnicy niedawnego Spotkania z historią w Miejskiej Bibliotece Publicznej w Świeciu. Bożena Ronowska, mieszkanka Terespola Pomorskiego i doktorantka historii, historii sztuki i archeologii Uniwersytetu Gdańskiego była gościem czwartkowego spotkania Klubu Miłośników Historii KaMuH. Jest autorką książki „Czarownice Himmlera”, bestsellera tegorocznych Międzynarodowych Targów Książki w Krakowie.

Procesy o czary miały miejsce w Europie zachodniej na przestrzeni XV-XVIII w., do Polski dotarły na początku XVII w. Od 1660 roku w Polsce wzrosła liczba oskarżeń o czary. W wyniku licznych procesów, życie straciło tysiące niewinnych osób. Intensywne polowanie na czarownice trwało aż 60 lat. 

– Akta procesów o czary są przechowywane w zbiorach Archiwum Państwowego – wyjaśnia Bożena Ronowska. – Podczas jednej z kwerend w AP w Poznaniu odkryłam niemiecką kartotekę procesów o czary, sporządzoną z polecenia Heinricha Himmlera w latach 1935-1944. Rozpoczęłam intensywne badania, akta są sporządzone w języku niemieckim. Spośród blisko 4 tys. jednostek archiwalnych wybrałam 11, na podstawie których wydałam książkę „Czarownice Himmlera”. Zespół akt z Poznania zawiera m.in. teczki „czarownic” z Nowego i Bydgoszczy – dodaje.

Szersze informacje osobach oskarżonych o czary w naszym regionie Ronowska odnalazła w Archiwum Państwowym w Bydgoszczy. Jest tam m.in. duża księga zawierająca protokoły spraw o czary przeprowadzone przez Sąd miasta Nowego w latach 1689-1747, który miał w swojej jurysdykcji okoliczne wioski. Księga poza procesami odbywającymi się w Nowem na dziedzińcu zamkowym zawiera także opisy spraw prowadzonych podczas sesji wyjazdowych do miejsca zamieszkania podejrzanych o czary. Są m.in. opisy rozpraw z Bochlina, Gruczna, Lalkowych, Milewa, Morzeszczyna, Smętówka, Zawady. Akta spisano odręcznie na papierze czerpanym w języku staropolskim i częściowo w łacińskim.
Z akt wynika, że 49 procesów o czary odbyło się w Nowem i 3 w Grucznie.

Kartoteka Himmlera zawiera też setki rycin, które powinny ujrzeć światło dzienne. Najstarsze z nich pochodzą z XVII wieku. Już ponad tysiąc drzeworytów i miedziorytów poddano cyfryzacji. Część z nich możemy obejrzeć w książce Ronowskiej. Przedstawiają one m.in. tortury stosowane podczas przesłuchań domniemanych czarownic.

Podczas Spotkania z historią w świeckiej bibliotece autorka publikacji opowiedziała zebranym kto i na jakiej podstawie był oskarżany o czary, kto był oskarżycielem i jak przebiegało przesłuchanie. Podzieliła się ze swoimi przypuszczeniami co do celowości gromadzenia tego typu dokumentacji przez Niemców.
Uczestnicy mieli okazję zakupić książkę Bożeny Ronowskiej i wzbogacić ją dedykacją od samej autorki.

Bożena Ronowska w MBP w Świeciu - 55135

Zdjęcie 2 z 10© E.D

Bożena Ronowska w MBP w Świeciu - 55136

Zdjęcie 3 z 10© E.D

Bożena Ronowska w MBP w Świeciu - 55137

Zdjęcie 4 z 10© E.D

Bożena Ronowska w MBP w Świeciu - 55138

Zdjęcie 5 z 10© E.D

Bożena Ronowska w MBP w Świeciu - 55139

Zdjęcie 6 z 10

Bożena Ronowska w MBP w Świeciu - 55162

Zdjęcie 7 z 10

Bożena Ronowska w MBP w Świeciu - 55163

Zdjęcie 8 z 10

Bożena Ronowska w MBP w Świeciu - 55164

Zdjęcie 9 z 10

Bożena Ronowska w MBP w Świeciu - 55165

Zdjęcie 10 z 10

Bożena Ronowska w MBP w Świeciu - 55166
Opublikowano Procesy o czary

W Krakowie mój wykład otwiera konferencję!

Wyobraźnia, imaginacja, ekspresja i kreacja w kulturze dawnej i współczesnej

Opublikowano Procesy o czary

Jak było w Warszawie?

Wczoraj wieczorem wróciłam z konferencji w Warszawie, do domu przywiozłam nowe doświadczenia i emocje. Podczas mojego wykładu opowiedziałam o strachu przed urokami zadawanymi przez nowożytne czarownice i jak zwykle stałam się przyczynkiem do wzmożonej debaty na ten temat. Przeprowadziłam także badana etnograficzne na studentach, odnoszące się do wiary/niewiary w możliwość zadania uroku za pomocą oczu, słów i rzeczy. WYNIKI są zdumiewające, ale o tym będzie w mojej rozprawie!

Opublikowano Procesy o czary

Spotkanie autorskie w Miejskiej Bibliotece Publicznej w Świeciu i Fotorelacja (fot. MBP)

Opublikowano Procesy o czary

Spotkanie autorskie w Świeciu

Obrazek | Opublikowano by

Konferencja na temat strachu

Obrazek | Opublikowano by

Spotkanie autorskie, zapraszam!

Obrazek | Opublikowano by